İzmit Diyetisyen Gözde Ağca

Pazartesi: 08:30 - 18:30

Cumartesi: 08:30 - 15:00

Randevu Alın:

0532 065 08 57

Enginarın Sağlık Üzerine Etkileri


Enginar  (Cynara cardunculus var. Scolymus), sebze olarak kabul edilse de bir tür devedikenidir. Akdeniz’de doğan enginar bitkisi tıbbi özellikleri nedeniyle yüzyıllardır kullanılmaktadır. Gerek yemek olarak gerekse yapraklarından elde edilen özütler ile tedavi edici özellikleri düşünülerek sıklıkla tercih edilmektedir. Halk arasında kan şekerini düşürücü, sindirimi iyileştirici, kalp sağlığını koruyucu ve karaciğer sağlığını iyileştirici olarak kullanılmaktadır. Ayrıca enginarda bulunan bazı bileşikler takviye gıda olarak özellikle karaciğer sağlığında gittikçe daha popüler hale gelmektedir.

Bu makalede enginar ve enginar özütü için 7 bilimsel önemli faydadan bahsedeceğiz.

1-Besin Değeri Açısından Oldukça Zengindir.

Enginar, vitamin ve mineraller açısından oldukça iyi bir kaynaktır. 1 orta boy enginarı incelersek (128 gram çiğ, 120 gam pişmiş);

BESİN ÖGELERİ Çiğ Pişmiş
Karbonhidrat 13.5 gram 14.3 gram
Lif 6.9 gram 6.8 gram
Protein 4.2 gram 3.5 gram
Yağ 0.2 gram 0.4 gram
C vitamini Günlük ihtiyacın 25% i  Günlük ihtiyacın 15% i
K vitamini Günlük ihtiyacın 24% ü Günlük ihtiyacın 22% si
B1 vitamini Günlük ihtiyacın 6% sı Günlük ihtiyacın 5% i
B2 vitamini Günlük ihtiyacın 5% i Günlük ihtiyacın 6% sı
B3 vitamini Günlük ihtiyacın 7% si Günlük ihtiyacın 7% si
B6 vitamini Günlük ihtiyacın 11% i Günlük ihtiyacın 5% i
B9 vitamini (Folat) Günlük ihtiyacın 22% si Günlük ihtiyacın 27% si
Demir Günlük ihtiyacın 9% u Günlük ihtiyacın 4% ü
Magnezyum Günlük ihtiyacın 19% u Günlük ihtiyacın 13% ü
Fosfor Günlük ihtiyacın 12% si Günlük ihtiyacın 9% u
Potasyum Günlük ihtiyacın 14% ü Günlük ihtiyacın 10% u
Kalsiyum Günlük ihtiyacın 6% sı Günlük ihtiyacın 3% ü
Çinko Günlük ihtiyacın 6% sı Günlük ihtiyacın 3% ü

 

Enginar, lif oranı yüksek, yağsız denebilecek bir sebzedir.  Lezzetli bir besin olan enginarın kalorisi ise bir orta boy için sadece 60 kaloridir. Enginar, özellikle C, K ve B vitaminlerinden, magnezyum, potasyum ve fosfor minerallerinden zengindir. Vitamin ve minerallerce de zengin olan enginar aynı zamanda güçlü antioksidan bileşikler de içermektedir. Ayrıca en yüksek antioksidan kapasiteye sahip sebzelerden biridir.

Bunları da Okumalısınız :  Kolonoskopi Öncesi Diyet

2- Enginar LDL kolesterolü düşürebilmekte ve HDL kolesterolü yükseltebilmektedir.

LDL kolesterol halk arasında kötü kolesterol olarak bilinen ve yükselmesi tehlikeli bir kolesterol türüdür. HDL kolesterol ise halk arasında iyi huylu kolesterol olarak bilinir ve düşük olması istenmez.

Yapılan çalışmalarda enginar yaprağı özütünün kolesterol üzerinde olumlu etkiler gösterdiği görülmüştür.

700’den fazla kişide yapılan büyük bir çalışmada 5-13 hafta arası enginar yaprağı özütü tüketimi incelenmiştir. Bu çalışmanın sonunda LDL kolesterolde azalma meydana gelmiştir.

143 yüksek kolesterolü olan kişide yapılan bir çalışmada ise 6 hafta boyunca günlük enginar yaprağı özütü tüketimleri incelenmiştir. Sonuç olarak total kolesterolde %18.5 ve LDL kolesterolde %22.9 düşüş meydana gelmiştir.

Düzenli enginar özütü tüketenlerde görülen diğer bir fayda ise HDL kolesterolün yükselmesidir.

Enginarın kolesterole etkisinin iki şekilde olduğu bilinmektedir. Bunlardan biri luteolin adı verilen kolesterol oluşumunu azaltan bir antioksidandır. Diğer bir etki ise enginar yaprağı özütünün kolesterolün daha verimli işlenmesine teşvik ederek düzenlemesidir.

3- Enginar, Kan Basıncını Düzenlemeye Yardımcı Olur.

Yapılan çalışmalarda enginar özünün yüksek tansiyonu düşürmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Yüksek tansiyonu olan 98 erkek bireyde yapılan bir çalışmada 12 hafta boyunca günlük enginar özütü tüketmeleri sonucu incelendi.  Diyastolik kan basıncının (büyük tansiyon) ortalama 2.76 mmHg, sistolik kan basıncının (küçük tansiyon) ortalama 2.85 mmHg düştüğü görülmüştür.

Bazı enzimleri etkileyerek ve potasyum içeriği ile bu etkiyi sağladığı düşülen enginar özütü, konsantre bir ürün olduğu için enginar yemenin aynı etkiyi yapıp yapmayacağı bilinmemektedir.

4-Enginar, Karaciğer Sağlığını İyileştirebilir.

Yapılan çalışmalarda enginar yaprağı özütünün karaciğer hasarını azaltabileceğini ve yeni karaciğer dokusunun büyümesine yardımcı olabileceğini göstermektedir.

Ayrıca enginar özütü karaciğerin toksin atmasına yardımcı olacak olan safra sıvısının salgılanmasını da arttırır.

Bunları da Okumalısınız :  Chia Tohumu Hakkında Bilmeniz Gerekenler

Alkole bağlı olmayan karaciğer hastalığı olan 90 kişide yapılan bir çalışmada 2 ay boyunca günde 600 mg enginar özütü tüketiminde, karaciğer fonksiyonlarında iyileşme kaydedilmiştir.

Alkole bağlı olmayan karaciğer hastalığı olan obez bireylerde yapılan başka bir çalışmada ise 2 ay boyunca enginar özütü alanlarda almayanlara göre daha az karaciğer iltihabı ve yağ birikimi tespit edilmiştir.

Bu karaciğer sağlığı üzerine etkinin, enginardaki slimarin ve sinarin antioksidanlarından kaynaklandığı düşünülmektedir.

5-Enginar, Sindirim Sistemi Sağlığını İyileştirebilir.

Enginar, iyi bir lif kaynağı olmasıyla beraber prebiyotik özelliğe de sahiptir. Bağırsaklardaki dost bakterilere iyi bir besin kaynağı olan bu lifler ishal, kabızlık, şişkinlik gibi problemlerin düzeltilmesinde fayda sağlar. Bu prebiyotik görevi sağlayan insülin olarak adlandırılan bir liftir. Ayrıca dost bakterilerin fayda görmesiyle kolon kanseri riski de azalmış olur.

Yapılan çalışmalarda insülin içeren enginar özütünün tüketilmesi bağırsak sağlığını iyileştirici görülmüştür.

Enginarda doğal olarak bulunan bir bileşik olan sinarin, safra üretimini uyarır ve yağların sindirimini kolaylaştırarak da sindirime destek olmaktadır.

İrritabl bağırsak sendromu (IBS), sindirim sistemini etkileyen ve mide ağrısı, kramp, ishal, kabızlık, şişkinlik gibi belirtileri olan bir durumdur. Yapılan çalışmalarda enginar yaprağı özütünün semptomları azalttığı görülmüştür.

Enginardaki bazı bileşiklerin spam çözücü özelliklere sahip olduğu bilinmektedir. Bu özellikler mide- bağırsak spazmlarını durdurmaya , bağırsak iltihabını azaltmaya ve bağırsak bakterilerini dengelemeye yardımcı olabilir.

7-Enginar, Kan Şekerini Düşürmeye Yardımcı Olabilir.

Yapılan çalışmalarda enginar ve enginar yaprağı özütünün kan şekerini düşürmeye yardımcı olabileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.

Küçük bir çalışmada haşlanmış enginar yemenin yemekten 30 dakika sonra insülin seviyelerini ve kan şekerini düşürdüğü görülmüştür. Özellikle bu etki sadece kan şekeri problemi olan kişilerde değil sağlıklı kişilerde de gözlenmiştir.

Bunları da Okumalısınız :  Tatil Döneminde Beslenme

Aşırı kilolu 39 kişide yapılan bir çalışmada ise barbunya ve enginar özütü tüketiminden sonra kan şekeri seviyesi incelendi. Hiç takviye almayanlara göre kan şekerinde düşüş olduğu gözlemlendi. Ancak bu düşüşün hangi özütten kaynaklandığı kesin değildir.

Enginar özünde nişastayı glikoza parçalayan ve kan şekerini etkileme potansiyeli olan bir enzimin etkisini yavaşlattığı gözlemlenmiştir. Kan şekerine etkisinin bu yolla olduğu düşünülmektedir.

ÖZETLE;

Enginar düşük kalorili ve vitamin-mineral açısından zengin besleyici ve lezzetli bir sebzedir. Pişirme kaynaklı vitamin-mineral kayıpları olabileceği için enginar, uzun süreli ve yüksek ateşte pişirilmemelidir.

Enginarın yüksek antioksidan kapasitesi ve yüksek lif içeriği ile özellikle karaciğer, kalp ve bağırsak sağlığında önemli rol oynadığı bilimsel çalışmalarla gösterilmiştir.

Akdeniz ikliminde yetişse de artık her bölgede enginara ulaşmak kolaydır. İlkbahar ve yaz başında yetişen enginarı beslenmemize eklemek oldukça etkili ve faydalı olacaktır. Enginarın takviye edici özelliklerinin kesinliği için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Bu nedenle tedavinize ek olarak enginar özütü veya enginar yaprağı özütü eklemeden önce doktorunuza danışmalısınız.



Yorum Yapın

Zorunlu alanlar belirtilmiştir.